آموزش نوار قلب (ECG) – بخش سی ام

خب..
يه ياداورى كنم كه، ما هنوز در مبحث #ريتم هستيم..
ريتم يعنى تعيين اينكه، كجاى قلب، فرماندهى رو برعهده گرفته؟
وقتى ازتون ميپرسن كه ريتم اين نوار چيه؟
يعنى؟
فرمانده اين قلب كيه؟
.
.
در مبحث ريتم ابتدا با كانونهاى منفرد فرماندهى اشنا شديم:گره SA و ايجاد #ريتم_سينوسسلولهاى دهليزى و ايجاد #ريتم_دهليزى

منطقه جانكشن و ايجاد #ريتم_جانكشنال

و سلولهاى بطنى و ايجاد #ريتم_بطنى
..
پس از اون با دو كانونِ همزمانِ فرماندهى آشنا شديم كه معمولا يكيش گره SA هست، و دومى ميتونه سلولى از دهليز باشه و #PAC رو ايجاد كنه، يا سلولى از جانكشن باشه و #PJC رو ايجاد كنه يا سلولى از بطن باشه و #PVC بده
..
بعدش با ٣ كانون يا بيشتر، براى فرماندهى همزمان قلب آشنا شديم كه #ريتم_MAT رو ايجاد ميكنن يا #WPM

بعدش با ٣٠٠ كانون همزمان آشنا شديم كه #ريتم_فلاتر رو ايجاد ميكنن

و حالا ميخوايم با ريتمى آشنا شيم كه ٤٥٠ كانون، حدودا، در دهليز فعال شدن و هركدوم ضربانى در جهتى خاص براى خودشون ايجاد ميكنن!!!

در اين ريتم، حدود ٤٥٠ تا ٦٠٠ كانون، در دهليز فعال ميشن!
معمولا هر چندتايى ازين كانونها، به دور هم جمع ميشن و دايره هاى كوچكى رو درون دهليزها تشكيل ميدن ( شبيه به همون جريان دايره وارى كه در جريان فلاتر، درون دهليز راست ايجاد ميشد) اما در اينجا اين دايره ها كوچيك و متعدد هستند!
مثلا ١٠-٢٠ تا كانون كوچيك ،دايره وار براى خودشون ايمپالس توليد ميكنن! هر كدوم هم در جهتى دهليز رو دپلاريزه ميكنن!
نتيجه چى ميشه؟
بله! دهليز حدود ٤٥٠ بار در دقيقه دپلاريزه ميشه! و همونطور كه در ريتم فلاتر هم گفتم، حاصل اينهمه دپلاريزاسيون در دهليز، فقط يه لرزش خفيف دهليزه و تشكيل لخته!
خب وقتشه اسم اين ريتم رو بدونيد:
#ريتم_فيبريلاسيون
يا همون #AF

photo129585108011297045
photo129585108011297044
photo129585108011297046
پس در #AF اتفاقى كه ميوفته، دپلاريزاسيون مكرر و متعدد و در جهات مختلف دهليزهاست كه عملا هيچ انقباض مشخصى رخ نميده
در نوار قلب اين ريتم هم، هيچ چيز واضحى به اسم موج P نميبينيم!
حتى ديگه اون امواجِ دندان اره اى كه در ريتم فلاتر بود رو هم نميبينيم! چون اون امواج حاصل يك چرخشِ منظمِ ايمپالس در جهتى مشخص در دهليز راست بودن!
در نوار قلبِ #ريتمِ_AF بجاى اينها، فقط و فقط #لرزش خط زمينه رو داريم!
يه لرزش بى قانون و نامنظم و كاملا اتفاقى
و گاهى اوقات بسيار خفيف كه شبيه خط صاف هم ممكنه بشه!
حالا ببينيم تكليفِ بطنها در ريتم AF چيه؟
موافقيد كه گره AV حدودا ٤٥٠ بار در دقيقه داره بمباران ميشه و ايمپالس ميگيره!
و يادتونه كه AV خوشبختانه همه ايمپالسها رو رد نميكنه!
لذا بطنها حدودا ١١٠ تا ١٨٠ بار در دقيقه دپلاريزه ميشن و ضربان قلب مريض در اين محدوده قرار داره عموما..
فقط يه نكته رو دقت كنيد:در ريتم #Flutter دهليزها ٣٠٠ بار در دقيقه دپلاريزه ميشن، ٣٠٠ پيام در دقيقه به گره AV ميرسه، اما اين ايمپالسها همه منظم و با فاصله مساوى زمانى ايجاد ميشن چون همه شون حاصل چرخشِ ١ دايره بزرگ با سرعتى ثابت در دهليز راست هستند!
لذا گره AV هم يكى در ميون، يا ٢ تا در ميون، يا ٣ تا در ميون اين ايمپالسها رو به بطن منتقل ميكنه و نتيجه كار يك ضربان #منظم يا #regular در بطن ميشه! با فاصله مساوى بين QRS ها و سرعتى مشخص كه هميشه ضريبى از ٣٠٠ هست مثلِ ١٥٠، ١٠٠، ٧٥ ،…
.
.
اما در ريتم #AF دهليزها ٤٥٠ بار در دقيقه دپلاريزه ميشن، و حدود ٤٥٠ پيام در دقيقه به AV ميرسه اما اينبار اين پيامها كاملا نامنظم و هركدوم با يه فاصله زمانى به AV ميرسه!
گره AV هم طبق معمول شروع به غربال تعداد زياد پيامها ميكنه و تعداد كمى رو منتقل ميكنه! حدودا ١١٠ تا ١٨٠ تا در دقيقه!
اما اينبار اين انتقال طبعا نامنظمه و لذا فواصل QRS ها #نامنظم يا #Irregular هست!پس فرق بزرگ بين فلاتر و فيبريلاسيون در نظمشونه
فلاتر در اكثر اوقات يك ريتم منظمه
و فقط گاهى نامنظم ميشه!
اما
فيبريلاسيون تقريبا هميشه نامنظمه و فقط ١ جا در پزشكى هست كه منظم ميشه!
ميدونيد كجا؟
(فردا شب جوابش رو ميگم)
:))
لذا خصوصيات نوار قلب در ريتم #AF
به اين صورت شد:
١. موج P ندارد (برعكسِ سينوسى)

٢. امواج دندان اره هم نداره (برعكسِ فلاتر)

٣. خط صاف هم نيست قبل از QRS ها! (برعكسِ ريتم جانكشن يا ريتم بطنى)

٤. بجاى ٣ تا بالايى، لرزش خط زمينه دارد قبل از QRS

٥. نوار قلب #ايرِگولار يا نامنظم است

٦. تعداد ضربان معمولا بين ١١٠ تا ١٨٠ در دقيقه است

نمونه چند نوار قلبِ #AF رو پايين گذاشتم كه مطالعه بفرمايد
خب كم كم داريم ريتمها رو تموم ميكنيم..
كمى بيشتر اين ريتمها رو توضيح بدم و خيالم راحت بشه، قسمت بزرگى از سختيه نوار قلب رو به كمك هم رد كرديم 🙂
خدا رو شكر

همواره، يكقدم

، جلوتر از ديگران باشيد

photo129585108011297043
photo129585108011297048
2 پاسخ
  1. مجید پورنوروز
    مجید پورنوروز says:

    سلام دکتر با تشکر از سایت خیلی خوبتون سوال داشتم امیداوارم جواب بدید
    اگه ریتم بیماری که QRS واید داره و موج p هم روئیت نمیشه و HR85 باشه چه ریتمی بهش میشه گفت بیمار روز سوم بعد از CABG میباشد و ریتم قبل از عمل بیمار LBBB بود.
    با تشکر سر بلند و پیروز باشد.

    پاسخ
    • دکتر مجری
      دکتر مجری says:

      سلام ممنون.
      اصولا وفتی موج P نداریم ریتم نوارمون یا جانکشنال هستش یا بطنی.
      با توجه به اینکه امواج QRS شما واید هستن احتمال ریتم بطنی بیشتر مطرح هست اما با توجه به وجود LBBB در نوار قلب ضمیمه ای بیمار می توان ریتم جانکشن + LBBB را نیز مطرح کرد.

      پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *